Các rối loạn thăng bằng kiềm toan CƠ BẢN và cách chữa trị

Rối loạn thăng bằng kiềm toan cơ bản xảy ra do có những thay đổi nồng độ ion H+ so với bình thường (mặc dù rất nhỏ), nó khiến gây nên các biến đổi lớn xảy ra bên trong tế bào. Thiếu icon H+ có thể gây ra kiềm và nguy hiểm hơn có thể khiến bệnh nhân bị co giật và ảnh hưởng đến tính mạng.

roi-loan-thang-bang-kiem-toan

Rối loạn thăng bằng kiềm toan ảnh hưởng lớn đến sức khỏe

Vậy khi bị rối loạn thăng bằng toan kiềm thì cần có chế độ ăn như nào là khoa học nhất? Cùng tham khảo bài viết được chia sẻ bởi Khoa thần kinh – bệnh viện đa khoa An Việt trong bài viết sau đây.

1. Khái niệm về rối loạn thăng bằng kiềm toan

Rối loạn thăng bằng kiềm toan là sự thay đổi của nồng độ ion H+ trong các dịch của cơ thể, hoặc cao hơn hoặc thấp hơn mức nồng độ chuẩn dẫn đến những biến đổi lớn của các phản ứng bên trong tế bào, gây ra những phản ứng nghiêm trọng đối với sức khỏe của người bị rối loạn thăng bằng kiềm toan.

2. Sự nguy hiểm của rối loạn thăng bằng kiềm toan

Sự thay đổi của nồng độ ion H+ dù rất nhỏ theo hướng tăng lên hoặc giảm xuống đều có thể gây ra những biến chứng không tốt, thậm chí nguy hiểm cho sức khỏe. Nếu thừa H+ gây toan làm bệnh nhân bị hôn mê và có thể dẫn tới tình huống xấu nhất là tử vong đột ngột. Nếu thiếu H+ sẽ gây ra kiềm khiến cho bệnh nhân chết trong các cơn co giật.

Như vậy, các rối loạn thăng bằng toan kiềm dù theo hướng nào cũng đều không tốt và có những ảnh hưởng nguy hiểm tới người bị rối loạn thăng bằng kiềm toan. Theo đó, phân biệt các rối loạn thăng bằng toan kiềm cơ bản và hướng điều trị phù hợp hiệu quả có vai trò rất quan trọng đối với người bệnh.

Sự nguy hiểm của rối loạn thăng bằng kiềm toan

Sự nguy hiểm của rối loạn thăng bằng kiềm toanSự nguy hiểm của rối loạn thăng bằng kiềm toan

3. Các dạng rối loạn thăng bằng kiềm toan

Tương ứng với quá trình tăng hoặc giảm ion H+ là các rối loạn thăng bằng toan kiềm thuộc hai nhóm cơ bản sau đây:

* Rối loạn toan chuyển hóa

Đây là tình trạng xảy ra khi nồng độ ion H+ cao đồng nghĩa với pH thấp gây ra nhiễm toan hay còn gọi là rối loạn toan chuyển hóa.

Nguyên nhân dẫn tới rối loạn này là do các yếu tố ngoại sinh cung cấp quá nhiều ion H+. Ngoài ra còn do bị đái tháo đường, thiếu Insulin và tích lũy acid aceto-acetic. Những rối loạn trong chuyển hóa oxy, tăng sản xuất acid lactic cũng gây nên tình trạng mất thăng bằng nhiễm toan.

Rối loạn chuyển hóa toán gây ra các triệu chứng lâm sàng như gây thở gấp, khó thở, có thể bị rối loạn ý thức nhưng thường hiếm gặp. Đôi khi có sự rối loạn nhịp tim, suy sụp tuần hoàn.

* Rối loạn chuyển hóa kiềm

Tình trạng này xảy ra khi nồng độ ion H+ thấp tương ứng với pH cao gây nhiễm kiềm. Đây là chứng rối loạn mà cơ thể khó bù trừ lại và là khởi đầu của những rối loạn phức tạp khác.

Nguyên nhân gây ra tình trạng rối loạn chuyển hóa kiềm là do tăng cung cấp HCO3, nếu tăng với lượng lớn sẽ bị nhiễm kiềm. Sự mất dần ion H+ qua đường tiêu hóa, thận cũng khiến cho chúng ta bị rối loạn nhiễm kiềm

Khi bị nhiễm kiềm, cơ thể người bệnh sẽ gặp phải các triệu chứng sau đây: Bị rối loạn hô hấp, rối loạn tiêu hóa, bị buồn nôn, hạ huyết áp, loạn nhịp tim,…

Tham khảo thêm:

THÔNG TIN HỮU ÍCH VỀ CHỨNG RỐI LOẠN THĂNG BẰNG TOAN KIỀM Ở THẬN

LÀM RÕ CHỨNG BỆNH RỐI LOẠN THĂNG BẰNG

4. Điều trị chứng rối loạn thăng bằng kiềm toan

Việc điều trị rối loạn thăng bằng kiềm toan như thế nào cần phụ thuộc vào hội chứng cụ thể là nhiễm toan hay nhiễm kiềm. Hướng chỉ định cơ bản như sau:

* Điều trị rối loạn thăng bằng nhiễm toan

Với các nguyên nhân gây bệnh, bác sỹ sẽ được dùng insulin nếu bị nhiễm toan ceton do đái tháo đường. Tiến hành điều chỉnh các rối loạn hô hấp và tuần hoàn khi bị toan lactic. Áp dụng các biện pháp giúp tăng đào thải các chất độc qua đường thận như dung các dung dịch hoặc thuốc lợi tiểu.

Với các triệu chứng của bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định thuốc Citrate và THAM đường uống. Chỉ định dung dịch Bicarbonate Natri nếu pH<7,15 và HCO3<8mmol/l hoặc bị tăng Kali trong máu. Mục đích của biện pháp này là nâng nồng độ HCO3 vào khoảng 15<HCO3<20mmol/l. Tiếp theo điều chỉnh pH máy đến 7,20; điều chỉnh Kali máu, hỗ trợ hô hấp nếu có rối loạn hô hấp. Đôi khi cần phải lọc máu ngoài thận tức chạy thận nhân tạo nếu có suy thận cấp hoặc mạn với toan nặng hoặc suy tim nặng.

* Điều trị rối loạn thăng bằng nhiễm kiềm:

Biện pháp được áp dụng để điều trị rối loạn nhiễm kiềm đó là điều chỉnh hoặc loại bỏ các nguyên nhân gây ra kiềm chuyển hóa. Tiến hành điều chỉnh thiếu Na+, thieus Cl-, thiếu K+ bằng dung dịch NaCl hoặc KCl.

Hy vọng với tất cả những thông tin trên đây về rối loạn thăng bằng kiềm toan, người bệnh sẽ sớm phát hiện triệu chứng bệnh và thăm khám kịp thời để bảo vệ sức khỏe và tính mạng tốt nhất. Nếu cần tư vấn thêm về bệnh lý này, bạn có thể liên hệ tới bệnh viện Đa khoa An Việt theo số Hotline 1900 2838 các bác sỹ sẽ cho bạn thêm những thông tin hữu ích.

5. Những thực phẩm bổ dưỡng khi bị rối loạn thăng bằng toan kiềm cơ bản

Khi bị rối loạn thăng bằng kiềm toan, dù là  ở mức độ nặng hay nhẹ thì người bệnh cũng cần chủ động tìm hiểu, xây dựng cho mình một chế độ ăn uống khoa học nhất. Điều này có ý nghĩa rất quan trọng đối với việc kiểm soát tình trạng bệnh và hỗ trợ điều trị đạt được kết quả tốt hơn. Cụ thể những tác dụng có thể nhận được như sau:

–         Cung cấp cho có thể sức đề kháng tốt nhất để chống lại bệnh

–         Bổ sung đầy dủ dưỡng chất giúp cơ thể không bị thiếu hụt dinh dưỡng, là điều kiện tiên quyết đầy lùi các mầm mống gây bệnh

–         Phối hợp giữa phác đồ điều trị của bác sĩ và chế độ ăn uống tốt giúp bệnh nhân nhanh khỏi bệnh và hạn chế biến chứng cho sức khỏe.

Những thực phẩm rất tốt kết hợp với điều trị rối loạn thăng thằng kiềm toan cơ bản giúp người bệnh nhanh hồi phục

–         Rau xanh

 

roi-loan-thang-bang-kiem-toan1

Rau xanh rất tốt cho người bệnh

Đặc biệt là những rau có màu xanh đậm như: Cải bắp, rau muống, súp lơ, rau bina,… Trong rau xanh có chứa nhiều vitamin tự nhiên có tác dụng làm tăng sức đề kháng cho cơ thể từ sâu bên trong. Đặc biệt, rau xanh còn có chứa lượng chất xơ cực kì lớn – đây là chất có tác dụng giúp thúc đẩy quá trình tiêu hóa được nhanh chóng và trơn chu nhất.

–         Hoa quả tươi

Hoa quả tươi ngoài việc cung cấp vitamin A,E… Nó còn chứa lượng vitamin C dồi dào, đặc biệt trong các loại quả như: Dâu tây, bưởi, cam… Có tác dụng bổ sung nước cho cơ thể, giúp hệ tiêu hóa làm việc tốt hơn, đặc biệt sức đề kháng tăng vượt trội là yếu tố quan trọng giúp việc điều trị bệnh được tích cực hơn.

Lưu ý: không nên lạm dụng uống nhiều, mỗi ngày 1 cốc và thay đổi loại hoa quả thường xuyên.

–         Bổ sung đây đủ 4 nhóm chất: Béo – đạm- tinh bột – protein

Khi cơ thể bị bệnh là khi cơ thể bị thiếu hụt nghiêm trong chất dinh dưỡng. Vì thế, bạn cần bổ sung đầy đủ 4 nhóm chất trên. Tuy nhiên cần lưu ý cần đảm bảo có sự cân bằng giữa các nhóm chất để cơ thể không bị thừa/thiếu chất nhé.

Lưu ý đối với tinh bột bạn nên bổ sung với lượng vừa phải tránh bị tiểu đường và ảnh hưởng đến bệnh. Đồng thời đối với chất béo cũng nên hạn chế tối đa, nên sử dụng dầu thực vật thay vì dùng dầu động vật.

Ngoài ra, người bệnh rối loạn thăng bằng kiềm toan cơ bản cũng có thể bổ sung thêm sữa và các chế phẩm từ sữa.

Những kiêng kị trong chế độ ăn uống của người bệnh rối loạn thăng bằng kiềm toan cơ bản

 

cac-roi-loan-thang-bang-kiem-toan-co-ban

Tuyệt đối không sử dụng chất kích thích

Ngoài việc bổ sung đầy đủ các thực phẩm trên, người bệnh rối loạn thăng bằng kiềm toan cần tuyệt đối kiêng kị các vấn đề sau:

–         Không sử dụng chất kích thích vì nó có thể làm tăng mức độ nguy hiểm của bệnh đối với sức khỏe.

–         Không sử dụng đồ chua cay, quá nóng

–         Không sử dụng đồ ăn nhanh vì nó chứa lượng mỡ công nghiệp cao

–         Hạn chế ăn đồ ngọt, đồ uống có gas vì không tốt cho hệ tim mạch.

Trên đây là các lưu ý đối với người bệnh khi bị rối loạn thăng bằng kiềm toan. Bạn nên nắm rõ để chăm sóc sức khỏe tốt nhất nhé.

Để biết thêm thông tin chi tiết về bệnh rối loạn thăng bằng kiềm toan cũng như nghe tư vấn trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa bạn vui lòng truy cập website: http://khoathankinh.com hoặc gọi hotline 1900 2838 để được hỗ trợ và đặt lịch hẹn khám miễn phí

Posted in Rối loạn.